Het meest lastige dilemma bij leren is dat van eigenaarschap

Wanneer er 10% eigenaarschap wordt overgenomen van degene die leert, dan zal het geleerde 20% minder beklijven. Wanneer je 25% overneemt, dan zal er nog maar rond de 50% van blijven hangen. Kortom, er is een sterke relatie tussen het borgen of beklijven van het geleerde en het eigenaarschap van het leerproces. Als je iets leert wat je ook wilt blijven toepassen of waarmaken, dan is het nodig dat je zelf helemaal eigenaar bent van wat je leert, en vooral van het waarom.

De realiteit is te vaak dat de docent, leraar, leerkracht, trainer, consultant of coach het leerproces heeft ingericht of zelfs nog heeft bepaald wat er te leren valt. Daarmee onteigent deze degene die leert, en zal het geleerde per definitie structureel minder blijven hangen. Aan de andere kant weet ‘de leerling’ niet altijd wat deze nodig heeft, en zul je dus als buitenstaander iets moeten geven wat die ander niet weet. Je kunt een leerproces dus nooit vooraf helemaal al ontwerpen, maar je kunt ook niet gaan zitten wachten totdat de leerling met een vraag komt. Dit is een lastig dilemma: want hoe doe je dat zonder de leerling te onteigenen en te deactiveren?

Dit is de kunst van ‘Walking de blade’: op het scherpst van de snede een leerroute vormgeven: als leerkracht samen oplopen met de leerling waarbij je niets te veel doet (wat leidt tot deactiveren en onteigenen), maar ook niets te weinig (wat weer leidt tot afwachtendheid, apathie, doelloos rondzwemmen, afdwalen of verdwalen).

Walking the blade is het gebied waarbij beide partijen op korte termijn de onzekerheid, het ongemak en het niet-weten (van wat de volgende stap is) moeten leren te verduren, om uiteindelijk een leerproces en samenwerking vanuit verantwoordelijkheid van de leerling te creëren. Je geeft niet meer dan waar die om vraagt, maar ook niet minder dan wat nodig is om uiteindelijk het leerproces goed af te ronden.

Een Intention Circle is een goed voorbeeld van een werkvorm die dit walking the blade dilemma goed heeft opgelost: het leren wordt gaandeweg vormgegeven door het leerproces van de leerling te volgen en het eigenaarschap ook 100% bij de leerling te laten. Dat is altijd spannend, maar de ervaring leert dat je uiteindelijk verder komt en dat het leerproces vooral dieper blijft hangen.

Is dat op lange termijn niet een aantrekkelijker alternatief dan vanuit schijnzekerheid en gemak een leerroute te ontwerpen waarbij de leerling op den duur zich niet meer verantwoordelijk voelt, zich onteigent weet en zelfs gedeactiveerd en apathisch wordt?

0
 in Blogs

Comments